Bài viết này dựa trên luật Đài Loan. Buổi tư vấn diễn ra bằng tiếng Trung; nếu cần phiên dịch, hãy cho chúng tôi biết khi gửi yêu cầu.
Luật Phòng chống Theo dõi và Quấy rối về nguyên tắc điều chỉnh tám nhóm hành vi được lặp lại hoặc kéo dài, trái ý muốn của người bị nhắm tới và liên quan đến tình dục hoặc giới tính. Nếu hành vi nhắm vào vợ/chồng, người thân trực hệ, người thân sống chung hoặc người có quan hệ gần gũi trong cuộc sống của người đó, thì không cần yếu tố tình dục hay giới tính. Khi điều tra thấy có nghi vấn phạm tội, cảnh sát phải ra cảnh cáo bằng văn bản; nếu người kia tái phạm trong vòng hai năm sau cảnh cáo, người bị hại có thể xin tòa ra lệnh bảo vệ. Tội cơ bản tại Điều 18 khoản 1 là tội chỉ truy tố khi có yêu cầu của người có quyền yêu cầu truy tố (告訴乃論); trường hợp mang hung khí hoặc vật nguy hiểm khác tại khoản 2 thì không cần. Nếu người kia là thành viên gia đình hoặc người yêu (không sống chung) thuộc diện luật định, lệnh bảo vệ dân sự phải xin theo Luật Phòng chống Bạo lực Gia đình.
Thế nào là theo dõi, quấy rối theo luật?
Theo Điều 3 khoản 1, theo dõi, quấy rối là việc tự mình hoặc qua người khác, bằng xe cộ, công cụ, thiết bị, liên lạc điện tử, Internet hay cách khác, lặp lại hoặc kéo dài một trong các hành vi dưới đây đối với một người cụ thể, trái ý muốn của họ và liên quan đến tình dục hoặc giới tính, khiến họ sợ hãi ở mức đủ để ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày hoặc hoạt động xã hội. Tám nhóm hành vi gồm: giám sát, quan sát, theo dõi hoặc dò biết hành tung; rình rập, chờ đợi, bám theo hoặc tiếp cận nơi ở, trường học, nơi làm việc và những nơi người đó hay lui tới; cảnh cáo, đe dọa, chế giễu, lăng mạ hoặc lời nói, cử chỉ tương tự; quấy nhiễu bằng điện thoại, Internet hoặc thiết bị khác; đòi hẹn hò, liên lạc hoặc theo đuổi; gửi, để lại, trưng bày hoặc phát chữ viết, hình vẽ, âm thanh, hình ảnh hay đồ vật; cho người khác biết hoặc đưa ra thông tin làm tổn hại danh dự; lạm dụng dữ liệu cá nhân, hoặc đặt mua hàng hóa, dịch vụ cho người đó mà không được đồng ý.
Nếu hành vi nhắm vào vợ/chồng, người thân trực hệ, người thân sống chung hoặc người có quan hệ gần gũi trong cuộc sống của người bị theo dõi, thì dù không liên quan đến tình dục hay giới tính, luật vẫn áp dụng, miễn là hành vi được lặp lại hoặc kéo dài trái ý muốn của họ, khiến họ sợ hãi ở mức đủ để ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày hoặc hoạt động xã hội (Điều 3 khoản 2).
Bước đầu tiên: đề nghị cảnh sát ra cảnh cáo bằng văn bản
Khi nhận tin báo, cảnh sát phải bắt đầu điều tra ngay, lập biên bản và cho người bị hại biết các quyền cùng dịch vụ hỗ trợ mà họ được hưởng (Điều 4 khoản 1). Nếu điều tra thấy có nghi vấn phạm tội theo dõi, quấy rối, cảnh sát phải tự mình hoặc theo yêu cầu của người bị hại ra cảnh cáo bằng văn bản gửi người thực hiện hành vi (Điều 4 khoản 2). Nếu không đồng ý với việc ra hay không ra cảnh cáo, cả người thực hiện hành vi lẫn người bị hại đều có thể phản đối lên cơ quan cảnh sát cấp trên, nộp qua chính cơ quan cảnh sát đã xử lý, trong vòng mười ngày kể từ khi nhận thông báo (Điều 4 khoản 3).
Khi nào có thể xin lệnh bảo vệ?
Nếu trong vòng hai năm sau khi bị cảnh sát cảnh cáo bằng văn bản, người đó lại tiếp tục theo dõi, quấy rối, người bị hại có thể xin tòa ra lệnh bảo vệ. Nếu người bị hại chưa thành niên, khuyết tật hoặc vì lý do khác khó ủy quyền cho người đại diện, thì vợ/chồng, người đại diện theo pháp luật hoặc người có quan hệ huyết thống hoặc quan hệ thân thích do hôn nhân trong phạm vi ba bậc thân có thể nộp thay. Công tố viên và cảnh sát cũng có thể tự mình xin lệnh (Điều 5 khoản 1–2). Xin lệnh, xin hủy, sửa đổi, gia hạn hay kháng cáo đều không mất án phí (Điều 5 khoản 3).
Lưu ý: nếu người theo dõi, quấy rối là thành viên gia đình theo Luật Phòng chống Bạo lực Gia đình, hoặc là người yêu hiện tại hay trước đây mà không sống chung, thì lệnh bảo vệ dân sự phải xin theo Luật Phòng chống Bạo lực Gia đình; các quy định về lệnh bảo vệ của luật này không áp dụng (Điều 5 khoản 4). Quy định này chỉ nói về việc xin lệnh bảo vệ.
Lệnh bảo vệ gồm những gì và hiệu lực bao lâu?
Sau khi xét xử, nếu thấy có hành vi theo dõi, quấy rối và cần phải ngăn chặn, tòa sẽ ra lệnh bảo vệ theo đơn hoặc tự mình quyết định, gồm một hoặc nhiều nội dung sau (Điều 12 khoản 1): cấm người kia thực hiện các hành vi thuộc tám nhóm nói trên, và có thể buộc tránh xa những địa điểm nhất định một khoảng cách nhất định; cấm tra cứu thông tin hộ tịch của người bị hại; buộc hoàn thành chương trình điều trị; và biện pháp cần thiết khác để hành vi không tái diễn. Lệnh có hiệu lực tối đa hai năm; trước khi hết hạn có thể xin hủy, sửa đổi hoặc gia hạn, mỗi lần gia hạn không quá hai năm (Điều 13).
Người theo dõi, quấy rối và người vi phạm lệnh bảo vệ bị phạt thế nào?
Theo dõi, quấy rối bị phạt tù đến một năm hoặc giam giữ ngắn hạn, và/hoặc phạt tiền đến 100.000 Đài tệ (Điều 18 khoản 1). Nếu mang theo hung khí hoặc vật nguy hiểm khác khi thực hiện, mức phạt là tù đến năm năm hoặc giam giữ ngắn hạn, và/hoặc phạt tiền đến 500.000 Đài tệ (Điều 18 khoản 2). Tội cơ bản ở khoản 1 chỉ truy tố theo yêu cầu (Điều 18 khoản 3), và đơn phải nộp trong vòng sáu tháng kể từ khi biết ai là người thực hiện (Điều 237 Bộ luật Tố tụng Hình sự). Trường hợp mang hung khí hoặc vật nguy hiểm ở khoản 2 thì không cần yêu cầu truy tố.
Người vi phạm các nội dung tại Điều 12 khoản 1 mục 1–3 của lệnh bảo vệ (cấm theo dõi, quấy rối và tránh xa địa điểm; cấm tra cứu hộ tịch; hoàn thành chương trình điều trị) còn phạm tội vi phạm lệnh bảo vệ: phạt tù đến ba năm hoặc giam giữ ngắn hạn, và/hoặc phạt tiền đến 300.000 Đài tệ (Điều 19). Tòa xét xử cả hai loại vụ án này không công khai (Điều 20).
實行跟蹤騷擾行為者，處一年以下有期徒刑、拘役或科或併科新臺幣十萬元以下罰金。攜帶凶器或其他危險物品犯前項之罪者，處五年以下有期徒刑、拘役或科或併科新臺幣五十萬元以下罰金。第一項之罪，須告訴乃論。（跟蹤騷擾防制法第18條第1項至第3項）
Tóm tắt không chính thức: Theo dõi, quấy rối bị phạt tù đến một năm; mang hung khí hoặc vật nguy hiểm thì bị phạt nặng hơn; tội cơ bản chỉ truy tố theo yêu cầu.
Khi nào nên hỏi ý kiến luật sư?
Bạn nên hỏi luật sư khi đã có cảnh cáo mà người kia vẫn tiếp tục, khi chưa biết nên xin lệnh bảo vệ hay nộp đơn yêu cầu truy tố, hoặc khi người kia là người trong gia đình, để biết nên áp dụng luật nào và thủ tục nào. Nếu đang gặp nguy hiểm, gọi 110. Trang này là thông tin chung, không phải tư vấn cho một vụ việc cụ thể.
Đường dây: Bộ Y tế và Phúc lợi, giới thiệu đường dây bảo vệ 113 ↗.