Trộm cắp, cướp giật và cướp tài sản khác nhau thế nào? Dấu hiệu và mức phạt

Bài viết này dựa trên luật Đài Loan. Buổi tư vấn diễn ra bằng tiếng Trung; nếu cần phiên dịch, hãy cho chúng tôi biết khi gửi yêu cầu.

Tội trộm cắp (Điều 320) cần những dấu hiệu gì?

Người nào có ý định chiếm trái pháp luật cho mình hoặc cho người khác mà lén lấy động sản của người khác thì phạm tội trộm cắp, bị phạt tù đến năm năm, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền đến 500.000 Đài tệ. Người nào vì lợi ích trái pháp luật cho mình hoặc người khác mà chiếm giữ bất động sản của người khác cũng bị xử theo mức đó. Phạm tội chưa đạt cũng bị phạt.

Điểm mấu chốt là hành vi "lấy" (chuyển tài sản ra khỏi sự chiếm giữ của người đang giữ, trái với ý muốn của họ) và ý định chiếm làm của mình trái pháp luật. Có ý định đó hay không phải được xác định từ sự việc và chứng cứ của từng vụ.

意圖為自己或第三人不法之所有，而竊取他人之動產者，為竊盜罪，處五年以下有期徒刑、拘役或五十萬元以下罰金。意圖為自己或第三人不法之利益，而竊佔他人之不動產者，依前項之規定處斷。前二項之未遂犯罰之。（刑法第320條）

Tóm tắt không chính thức: Lén lấy động sản của người khác với ý định chiếm làm của mình trái pháp luật thì bị phạt tù đến năm năm, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền; chiếm giữ trái phép bất động sản cũng bị xử như vậy, và phạm tội chưa đạt cũng bị phạt.

Trộm cắp tăng nặng (Điều 321) gồm những tình tiết nào, và bị phạt nặng đến đâu?

Nếu trộm cắp mà có một trong sáu tình tiết sau thì bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm, có thể phạt thêm tiền đến 500.000 Đài tệ, và phạm tội chưa đạt cũng bị phạt: đột nhập nhà ở, công trình có người ở hoặc tàu thuyền, hoặc ẩn nấp trong đó để trộm; phá hoặc trèo qua cửa, tường rào hay thiết bị an ninh khác; mang theo hung khí; trộm theo nhóm từ ba người trở lên; lợi dụng lúc có hỏa hoạn, lũ lụt hoặc thiên tai khác; hoặc trộm tại nhà ga, bến cảng, sân bay hay trên tàu, xe, máy bay chở khách công cộng.

Chỉ cần có một trong sáu tình tiết đó là thành trộm cắp tăng nặng; mức phạt thấp nhất khi đó là sáu tháng tù, khác với trộm cắp thông thường có thể chỉ bị giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền.

Cướp giật (Điều 325–326) khác trộm cắp ở điểm nào?

Người nào có ý định chiếm trái pháp luật cho mình hoặc cho người khác mà giật lấy động sản của người khác thì phạm tội cướp giật, bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm (Điều 325). Khác với trộm cắp là lén lấy, cướp giật là công khai giật lấy tài sản khi người khác không kịp chống đỡ. Cách nói "lợi dụng lúc người khác không kịp phòng bị" là cách giải thích thường dùng trong thực tiễn, không phải nguyên văn điều luật.

Nếu cướp giật làm chết người thì bị phạt tù chung thân hoặc từ bảy năm trở lên; gây thương tích nặng thì bị phạt tù từ ba đến mười năm; phạm tội chưa đạt cũng bị phạt. Nếu cướp giật mà có một trong các tình tiết của Điều 321 khoản 1, như mang hung khí hoặc đi theo nhóm từ ba người trở lên, thì thành cướp giật tăng nặng theo Điều 326, bị phạt tù từ một đến bảy năm; phạm tội chưa đạt cũng bị phạt.

Cướp tài sản (Điều 328) cần những dấu hiệu gì, và bị phạt ra sao?

Người nào có ý định chiếm trái pháp luật mà dùng bạo lực, đe dọa, thuốc, thôi miên hoặc thủ đoạn khác khiến người bị hại không thể chống cự, rồi lấy tài sản hoặc buộc họ giao tài sản, thì phạm tội cướp tài sản, bị phạt tù từ năm năm trở lên. Dùng cách đó để có được lợi ích tài sản trái pháp luật cho mình hoặc người khác cũng bị xử như vậy. Dấu hiệu "khiến không thể chống cự" là mức độ thủ đoạn mà trộm cắp và cướp giật không đòi hỏi.

Nếu cướp tài sản làm chết người thì bị phạt tử hình, tù chung thân hoặc tù từ mười năm trở lên; gây thương tích nặng thì bị phạt tù chung thân hoặc từ bảy năm trở lên. Phạm tội cướp chưa đạt cũng bị phạt; chuẩn bị phạm tội cướp thì bị phạt tù đến một năm, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền đến 9.000 Đài tệ.

意圖為自己或第三人不法之所有，以強暴、脅迫、藥劑、催眠術或他法，至使不能抗拒，而取他人之物或使其交付者，為強盜罪，處五年以上有期徒刑。以前項方法得財產上不法之利益或使第三人得之者，亦同。犯強盜罪因而致人於死者，處死刑、無期徒刑或十年以上有期徒刑；致重傷者，處無期徒刑或七年以上有期徒刑。第一項及第二項之未遂犯罰之。預備犯強盜罪者，處一年以下有期徒刑、拘役或九千元以下罰金。（刑法第328條）

Tóm tắt không chính thức: Dùng bạo lực, đe dọa, thuốc, thôi miên hoặc thủ đoạn khác khiến người khác không thể chống cự để lấy tài sản hay lợi ích tài sản là phạm tội cướp tài sản, bị phạt tù từ năm năm trở lên; gây chết người hoặc thương tích nặng thì bị phạt nặng hơn, và cả phạm tội chưa đạt lẫn chuẩn bị phạm tội đều bị phạt.

Khi nào trộm hoặc giật bị coi như cướp (Điều 329)?

Nếu người trộm cắp hoặc cướp giật dùng bạo lực hay đe dọa ngay tại chỗ để giữ tài sản vừa lấy, để khỏi bị bắt hoặc để xóa dấu vết phạm tội, thì theo Điều 329, hành vi đó bị coi như cướp và bị xử theo khung hình phạt của tội cướp tài sản, chứ không còn xử là trộm cắp hay cướp giật. Có đủ yếu tố "ngay tại chỗ" về thời điểm và mục đích dùng bạo lực hay không phải được xác định từ sự việc của từng vụ.

竊盜或搶奪，因防護贓物、脫免逮捕或湮滅罪證，而當場施以強暴脅迫者，以強盜論。（刑法第329條）

Tóm tắt không chính thức: Người trộm cắp hoặc cướp giật mà dùng bạo lực, đe dọa ngay tại chỗ để giữ tang vật, tránh bị bắt hoặc xóa dấu vết thì bị xử như tội cướp tài sản.

Cướp tài sản tăng nặng (Điều 330) được xác định thế nào?

Nếu cướp tài sản mà có một trong sáu tình tiết của Điều 321 khoản 1, như đột nhập nhà ở, mang hung khí hoặc đi theo nhóm từ ba người trở lên, thì thành cướp tài sản tăng nặng theo Điều 330, bị phạt tù từ bảy năm trở lên; phạm tội chưa đạt cũng bị phạt. Cũng như trộm cắp tăng nặng và cướp giật tăng nặng, điểm cần xét là có tình tiết nào trong sáu tình tiết đó hay không, chứ không chỉ dựa vào tên gọi của vụ việc.

Vụ trộm cắp đã có bản án cấp thứ hai, còn kháng cáo lên cấp thứ ba được không?

Chưa chắc. Với tội trộm cắp theo Điều 320 hoặc 321, sau khi có bản án cấp thứ hai thì về nguyên tắc không được kháng cáo lên cấp thứ ba (Điều 376 khoản 1 điểm 3 Bộ luật Tố tụng Hình sự). Ngoại lệ: nếu tòa sơ thẩm đã tuyên vô tội, miễn tố, không thụ lý hoặc xác định sai thẩm quyền, rồi tòa cấp thứ hai hủy bản án đó và tuyên có tội, thì bị cáo hoặc người được kháng cáo vì lợi ích của bị cáo vẫn có thể kháng cáo.

Trong các tội nêu ở bài này, giới hạn đó chỉ áp dụng cho tội trộm cắp; cướp giật, cướp tài sản và trường hợp coi như cướp không nằm trong danh sách nói trên, nên không đương nhiên bị giới hạn như vậy. Hãy xem bản án, tội danh và quyền kháng cáo cụ thể của bạn.

下列各罪之案件，經第二審判決者，不得上訴於第三審法院。但第一審法院所為無罪、免訴、不受理或管轄錯誤之判決，經第二審法院撤銷並諭知有罪之判決者，被告或得為被告利益上訴之人得提起上訴：……三、刑法第三百二十條、第三百二十一條之竊盜罪。（刑事訴訟法第376條第1項）

Tóm tắt không chính thức: Một số vụ, trong đó có trộm cắp, sau khi có bản án cấp thứ hai thì không được kháng cáo lên cấp thứ ba; ngoại lệ là khi bản án vô tội, miễn tố, không thụ lý hoặc sai thẩm quyền ở cấp sơ thẩm bị cấp thứ hai hủy và tuyên có tội.

Khi nào nên nhờ luật sư?

Từ lúc bị cảnh sát lấy lời khai, qua giai đoạn điều tra đến khi xét xử, sự khác nhau về dấu hiệu và khung hình phạt giữa trộm cắp, cướp giật và cướp tài sản ảnh hưởng trực tiếp đến hướng bào chữa và cách chọn thủ tục. Nếu bạn đã nhận giấy mời của cảnh sát hoặc giấy triệu tập của công tố viên, nên sớm hỏi luật sư để hiểu rõ mình đang ở đâu. Bài viết chỉ là thông tin chung, không phải ý kiến pháp lý cho vụ việc cụ thể.