Bài viết này dựa trên luật Đài Loan. Buổi tư vấn diễn ra bằng tiếng Trung; nếu cần phiên dịch, hãy cho chúng tôi biết khi gửi yêu cầu.
Theo Điều 88 Bộ luật Tố tụng Hình sự Đài Loan, bất kỳ ai cũng có quyền bắt người phạm tội quả tang (現行犯). Khi không có lệnh áp giải (拘票), công tố viên hoặc cảnh sát chỉ được áp giải khẩn cấp trong những tình huống cấp bách mà Điều 88-1 liệt kê. Nếu sau khi hỏi cung, công tố viên thấy cần tạm giam trong giai đoạn điều tra, họ phải xin tòa quyết định trong vòng 24 giờ kể từ lúc bắt hoặc áp giải; nếu không xin thì phải thả người ngay (Điều 93). Một số khoảng thời gian luật định, như thời gian trên đường giải người đi, thời gian chờ luật sư hoặc phiên dịch đến, không tính vào thời hạn đó (Điều 93-1). Trước khi hỏi, phải báo cho bạn biết tội danh bị nghi, quyền im lặng và quyền chọn luật sư bào chữa (Điều 95). Người bị cảnh sát điều tra có thể chọn luật sư bào chữa bất cứ lúc nào (Điều 27), và luật sư có quyền gặp người đang bị bắt, áp giải. Lưu ý: ở Đài Loan, người đang bị điều tra cũng có thể được gọi là bị cáo (被告) dù chưa bị truy tố, khác với cách gọi "bị can" ở Việt Nam.
Thế nào là phạm tội quả tang, và có phải ai cũng được bắt không?
Người phạm tội quả tang thì bất kỳ ai cũng được bắt ngay. Theo Điều 88 khoản 1–2, người phạm tội quả tang là người bị phát hiện khi đang phạm tội hoặc ngay sau khi vừa phạm tội. Theo khoản 3, những người sau cũng được coi như phạm tội quả tang: người đang bị đuổi theo và bị hô là thủ phạm; hoặc người đang giữ hung khí, tang vật hay đồ vật khác, hoặc trên người, quần áo có dấu vết phạm tội, khiến rõ ràng có thể nghi là thủ phạm.
現行犯，不問何人得逕行逮捕之。犯罪在實施中或實施後即時發覺者，為現行犯。（刑事訴訟法第88條第1項、第2項）
Tóm tắt không chính thức: Ai cũng có thể bắt người phạm tội quả tang ngay mà không cần lệnh; người phạm tội quả tang là người bị phát hiện khi đang phạm tội hoặc ngay sau khi vừa phạm tội.
Không có lệnh áp giải, khi nào công tố viên hoặc cảnh sát được "áp giải khẩn cấp" bạn?
Theo Điều 88-1 khoản 1, khi điều tra tội phạm mà tình huống cấp bách, công tố viên hoặc cảnh sát được áp giải ngay nếu thuộc một trong các trường hợp: người phạm tội quả tang khai ra đồng phạm, và có sự việc cụ thể đủ cho thấy nghi vấn phạm tội của người đồng phạm đó rất rõ; người trốn khỏi nơi thi hành án hoặc nơi đang bị giam giữ; người mà có sự việc cụ thể đủ cho thấy nghi vấn phạm tội rất rõ, lại bỏ chạy khi bị kiểm tra, trừ khi rõ ràng chỉ là tội có hình phạt nặng nhất là tù không quá một năm, giam giữ ngắn hạn hoặc chỉ phạt tiền; hoặc người bị nghi phạm tội có hình phạt tử hình, tù chung thân hoặc mức tù thấp nhất từ năm năm trở lên, với nghi vấn rất rõ và có sự việc cụ thể đủ cho thấy có nguy cơ bỏ trốn.
Nếu công tố viên tự mình thực hiện thì không cần lệnh áp giải. Cảnh sát chỉ được làm vậy khi không kịp báo công tố viên, và ngay sau đó phải đề nghị công tố viên ký lệnh; nếu công tố viên không ký thì phải thả người ngay. Khi áp giải khẩn cấp, phải báo ngay cho người bị áp giải và gia đình họ biết rằng họ có quyền mời luật sư bào chữa đến (Điều 88-1 khoản 2–3).
Khi bắt hoặc áp giải, phải báo cho bạn những gì, và bạn sẽ bị đưa đi đâu?
Theo Điều 89, người thực hiện việc bắt hoặc áp giải phải nói ngay tại chỗ lý do và các quyền nêu tại Điều 95 khoản 1, phải chú ý đến thân thể và danh dự của người bị bắt, đồng thời báo lý do bằng văn bản cho chính người đó và người thân, bạn bè mà người đó chỉ định. Theo Điều 91, người bị áp giải hoặc bị bắt theo lệnh truy nã phải được giải ngay đến nơi đã chỉ định; nếu không thể đến trong 24 giờ thì phải giải trước đến tòa án hoặc cơ quan công tố gần hơn để kiểm tra xem có bắt nhầm người không.
Thời hạn 24 giờ tính thế nào, và quá hạn thì sao?
Người bị đưa đến do bị bắt hoặc áp giải phải được hỏi cung ngay (Điều 93 khoản 1). Trong giai đoạn điều tra, nếu sau khi hỏi cung công tố viên thấy cần tạm giam, thì trong vòng 24 giờ kể từ lúc bắt hoặc áp giải, công tố viên phải làm đơn gửi tòa có thẩm quyền, nêu rõ hành vi phạm tội, điều luật bị cho là vi phạm, chứng cứ và lý do cần tạm giam, kèm bản sao, hồ sơ và vật chứng (khoản 2).
Nếu không xin tạm giam, công tố viên phải thả người ngay. Nếu công tố viên thấy có căn cứ tạm giam theo luật nhưng không cần xin tòa tạm giam, họ có thể cho bảo lãnh, giao cho người bảo đảm hoặc hạn chế nơi cư trú; nếu người đó không thể thực hiện các biện pháp này và việc tạm giam là cần thiết, công tố viên vẫn có thể xin tòa tạm giam (Điều 93 khoản 3).
Những khoảng thời gian chờ nào không tính vào 24 giờ?
Theo Điều 93-1 khoản 1, các khoảng thời gian sau không tính vào thời hạn này, nhưng không được kéo dài một cách không cần thiết: chậm trễ bất khả kháng như tắc nghẽn giao thông; thời gian trên đường giải người đi; thời gian không được hỏi vì quy tắc cấm hỏi ban đêm; thời gian không thể hỏi vì sức khỏe đột ngột có vấn đề; thời gian chờ luật sư bào chữa đã được chọn đến, tối đa bốn giờ; giới hạn này cũng áp dụng khi chờ luật sư theo Điều 31 khoản 5, hoặc khi người bị hỏi vì khuyết tật thể chất hay tinh thần mà không thể trình bày đầy đủ nên phải chờ người đi cùng đã được báo theo Điều 35 khoản 3 đến; thời gian chờ phiên dịch, tối đa sáu giờ; thời gian chờ nộp tiền bảo lãnh hoặc chờ giao cho người bảo đảm, tối đa bốn giờ; và thời gian tòa giải quyết thủ tục đề thẩm (提審, yêu cầu tòa kiểm tra ngay việc bắt giữ). Muốn tính hạn cho một vụ cụ thể, cần đối chiếu toàn bộ điều luật và hồ sơ.
Trong những khoảng thời gian này không được hỏi cung (khoản 2). Nếu vì thế mà không thể đưa người đến tòa trong 24 giờ, đơn xin tạm giam phải giải thích lý do (khoản 3).
Trước khi bị hỏi, bạn phải được báo những quyền gì?
Theo Điều 95 khoản 1, trước khi hỏi phải báo cho bạn biết: bạn bị nghi phạm những tội gì (nếu sau đó tội danh thay đổi thì phải báo lại); bạn có quyền im lặng, không phải khai trái với ý muốn của mình; bạn có quyền chọn luật sư bào chữa, và nếu thuộc hộ thu nhập thấp, hộ thu nhập trung bình thấp, là người dân tộc bản địa (原住民) hoặc thuộc diện khác được trợ giúp pháp lý theo luật, bạn có thể yêu cầu trợ giúp pháp lý; bạn có quyền yêu cầu điều tra chứng cứ có lợi cho mình. Nếu bạn chưa có luật sư mà nói rằng đã chọn luật sư, việc hỏi phải dừng ngay, trừ khi bạn đồng ý hỏi tiếp (khoản 2).
Khi nào được chọn luật sư bào chữa, và luật sư có được gặp bạn không?
Theo Điều 27 khoản 1, bị cáo được chọn luật sư bào chữa bất cứ lúc nào; người bị tình nghi đang bị cảnh sát điều tra cũng vậy. Theo khoản 2, người đại diện theo pháp luật, vợ hoặc chồng, người thân trực hệ, người có quan hệ huyết thống bàng hệ trong phạm vi ba bậc thân (三親等, tính theo luật Đài Loan), chủ gia đình hoặc thành viên trong gia đình cũng có thể tự mình chọn luật sư bào chữa cho họ.
Theo Điều 34, luật sư bào chữa được gặp và trao đổi thư từ với bị cáo đang bị tạm giam; chỉ được hạn chế khi có chứng cứ cụ thể cho thấy có nguy cơ tiêu hủy, làm giả, sửa đổi chứng cứ hoặc thông đồng với đồng phạm, nhân chứng. Với người bị bắt hoặc áp giải trong giai đoạn điều tra, việc gặp và trao đổi thư từ với luật sư không bị hạn chế, nhưng chỉ được gặp một lần, tối đa một giờ; thời gian gặp cũng không tính vào 24 giờ. Nếu có tình huống cấp bách và lý do chính đáng, công tố viên có thể tạm hoãn cuộc gặp, nhưng phải chỉ định thời gian, địa điểm gặp sớm nhất có thể.
被告得隨時選任辯護人。犯罪嫌疑人受司法警察官或司法警察調查者，亦同。（刑事訴訟法第27條第1項）
Tóm tắt không chính thức: Bị cáo có thể chọn luật sư bào chữa bất cứ lúc nào; người bị tình nghi đang bị cảnh sát điều tra cũng vậy.
Việc hỏi có được ghi âm, ghi hình không, và có thể bị hỏi vào ban đêm không?
Theo Điều 100-1, toàn bộ buổi hỏi phải được ghi âm liên tục, và khi cần thì ghi hình liên tục; ngoại lệ duy nhất là trường hợp cấp bách đã được ghi rõ vào biên bản. Nếu nội dung biên bản không khớp với bản ghi âm, ghi hình, thì trừ ngoại lệ đó, chỉ riêng phần không khớp không được dùng làm chứng cứ; phần còn lại của biên bản không vì thế mà đương nhiên bị loại. Điều 100-2 cho áp dụng tương tự các quy định này khi cảnh sát lấy lời khai.
Theo Điều 100-3, về nguyên tắc cảnh sát không được lấy lời khai vào ban đêm, trừ khi người được hỏi đồng ý rõ ràng, người đó bị bắt vào ban đêm và cần kiểm tra danh tính, công tố viên hoặc thẩm phán cho phép, hoặc có tình huống cấp bách. Nếu chính người được hỏi yêu cầu hỏi ngay thì phải hỏi ngay (khoản 2). "Ban đêm" là khoảng thời gian sau khi mặt trời lặn và trước khi mặt trời mọc.
Khi nào nên nhờ luật sư?
Khi vừa bị bắt, bị áp giải hoặc sắp bị hỏi lần đầu, thời gian rất gấp. Nên sớm hỏi luật sư để xem việc bắt có đúng luật không, thời hạn có được tính đúng không, và có nên dùng quyền im lặng, chọn luật sư bào chữa hay không. Bài viết chỉ là thông tin chung, không phải ý kiến pháp lý cho vụ việc cụ thể.