ชาวต่างชาติถูกตำรวจจับหรือนำตัวไปในไต้หวัน: ล่าม การแจ้งสิทธิ และควรติดต่อใครก่อน

พูดภาษาจีนไม่ได้ ตำรวจสอบปากคำเลยได้ไหม?

ถ้าสื่อสารกันไม่ได้เพราะไม่เข้าใจภาษา กฎหมายกำหนดให้ต้องมีล่ามช่วยแปล ผู้ต้องหาหรือจำเลย (กฎหมายไต้หวันเรียกว่า 被告 ตั้งแต่ชั้นสอบสวน) ที่มีความบกพร่องทางการได้ยินหรือการพูด หรือไม่เข้าใจภาษา ต้องมีล่ามแปลให้ และถ้าจำเป็นอาจถามหรือให้ตอบเป็นลายลักษณ์อักษร (มาตรา 99 วรรคหนึ่ง) เมื่อตำรวจสอบปากคำผู้ต้องสงสัยก็ต้องใช้กฎเดียวกัน (มาตรา 100-2) และพยาน ผู้เสียหาย หรือผู้ที่ถูกสอบปากคำหรือถูกซักถามคนอื่นก็มีสิทธิได้ล่ามเช่นกัน (มาตรา 99 วรรคสอง)

สำนักงานตำรวจแห่งชาติระบุว่า สถานีตำรวจทุกแห่งมีรายชื่อล่ามไว้ติดต่อ ถ้าเป็นเวลาดึกหรือหาล่ามที่เหมาะสมในรายชื่อไม่ได้ เจ้าหน้าที่จะช่วยโทรสาย 1955 ของกรมพัฒนากำลังแรงงาน กระทรวงแรงงาน หรือสาย 1990 ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เพื่อต่อสายสามทางให้มีล่ามช่วยแปล สาย 1955 ให้บริการภาษาไทยตลอด 24 ชั่วโมง แต่สาย 1990 มีเวลาบริการต่างกันตามภาษา คือ สาย 1990 ภาษาไทยให้บริการวันจันทร์ถึงศุกร์ (ไม่รวมวันหยุดราชการ) เวลา 09:00–17:00 ส่วนภาษาจีน อังกฤษ และญี่ปุ่นให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง ถ้าคุณฟังไม่เข้าใจ ให้บอกเจ้าหน้าที่ตรง ๆ ว่าต้องการล่าม

被告為聽覺或語言障礙或語言不通者，應由通譯傳譯之；必要時，並得以文字訊問或命以文字陳述。前項規定，於其他受訊問或詢問人準用之。但法律另有規定者，從其規定。（刑事訴訟法第99條）

สรุปภาษาไทยอย่างไม่เป็นทางการ: ถ้าผู้ต้องหาหรือจำเลยมีความบกพร่องทางการได้ยินหรือการพูด หรือสื่อสารกันไม่ได้เพราะไม่เข้าใจภาษา ต้องมีล่ามช่วยแปล และเมื่อจำเป็นอาจถามหรือให้ตอบเป็นลายลักษณ์อักษร กฎนี้ใช้กับผู้ที่ถูกสอบปากคำหรือถูกซักถามคนอื่นด้วย เว้นแต่กฎหมายจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 99)

เวลารอล่ามนับรวมใน 24 ชั่วโมงหรือไม่?

ไม่นับ แต่รอได้ไม่เกิน 6 ชั่วโมง ถ้าจำเป็นต้องมีล่ามแต่ยังสอบปากคำไม่ได้เพราะรอล่ามมาถึง เวลาที่รอไม่นับรวมในกำหนด 24 ชั่วโมง ตามมาตรา 93-1 วรรคหนึ่ง ข้อหก แต่รอได้ไม่เกิน 6 ชั่วโมง และต้องไม่ล่าช้าโดยไม่จำเป็น ระหว่างช่วงเวลาที่ไม่นับนี้ ห้ามสอบปากคำ (วรรคสอง) กำหนดเวลาเริ่มนับเมื่อไรและมีเหตุอื่นที่ไม่นับอะไรบ้าง ดูได้ที่ สิทธิเมื่อถูกจับและกฎ 24 ชั่วโมง

ถูกจับหรือถูกนำตัวไป เจ้าหน้าที่ต้องแจ้งอะไร มีเอกสารแจ้งสิทธิเป็นภาษาอื่นไหม?

ขณะจับกุมหรือนำตัวไปตามหมาย เจ้าหน้าที่ต้องแจ้งเหตุที่จับและสิทธิตามมาตรา 95 วรรคหนึ่งให้ทราบทันที (มาตรา 89 วรรคหนึ่ง) รายละเอียดของสิทธิแต่ละข้อ ดูได้ที่ สิทธิเมื่อถูกจับหรือถูกนำตัวไป สำนักงานตำรวจแห่งชาติประกาศว่า มีเอกสารแจ้งสิทธิ 16 ภาษา ได้แก่ อังกฤษ ญี่ปุ่น เกาหลี สเปน ไทย อินโดนีเซีย มาเลย์ อาหรับ เวียดนาม ฝรั่งเศส เยอรมัน ตุรกี ดัตช์ รัสเซีย เขมร และพม่า เจ้าหน้าที่ที่ดูแลคดีชาวต่างชาติดาวน์โหลดให้ผู้ถูกจับอ่านได้ทันทีที่หน้างาน ตัวอย่างฉบับภาษาอังกฤษระบุสิทธิที่จะไม่ให้การ สิทธิเลือกทนาย สิทธิขอให้ตรวจสอบพยานหลักฐานที่เป็นประโยชน์ และเรื่องการยินยอมหรือไม่ยินยอมให้สอบปากคำในเวลากลางคืน

ขอให้เพื่อน เพื่อนร่วมงาน หรือนายหน้าช่วยแปลได้ไหม?

เสนอได้ แต่หน่วยงานที่ทำคดีต้องตรวจก่อนว่าจะให้คนนั้นเป็นล่ามหรือไม่ แนวปฏิบัติของกระทรวงยุติธรรมไต้หวันกำหนดว่า ถ้าคู่ความหรือผู้เกี่ยวข้องพาล่ามมาเอง ก่อนแต่งตั้ง อัยการต้องตรวจสอบตัวตน ความสามารถในการแปล และความสัมพันธ์กับผู้ถูกสอบปากคำ และถามความเห็นของผู้ถูกสอบปากคำคนอื่นด้วย (ข้อ 7) ที่สถานีตำรวจ สำนักงานตำรวจแห่งชาติระบุว่า พนักงานบริษัทนายหน้าจัดหาแรงงานเป็นล่ามในคดีที่เกี่ยวกับงานนายหน้าของตัวเองไม่ได้ ต้องหาล่ามคนอื่นมาแทน

อ่านบันทึกถ้อยคำไม่เข้าใจ ไม่ลงชื่อได้ไหม?

ได้ แต่เจ้าหน้าที่จะบันทึกเหตุที่คุณไม่ลงชื่อไว้ บันทึกถ้อยคำต้องอ่านให้ผู้ถูกสอบปากคำฟังหรือให้อ่านเอง แล้วถามว่ามีข้อความผิดหรือไม่ ถ้าขอให้เพิ่ม ตัด หรือแก้ข้อความ ต้องบันทึกคำขอนั้นไว้ในบันทึก (มาตรา 41 วรรคสองและวรรคสาม) บันทึกต้องให้ผู้ถูกสอบปากคำลงชื่อ ประทับตรา หรือพิมพ์ลายนิ้วมือ แต่ถ้าผู้นั้นปฏิเสธ ต้องบันทึกเหตุไว้ (วรรคสี่) และตำรวจต้องทำตามกฎนี้ด้วย (มาตรา 43-1 วรรคหนึ่ง) บันทึกมักทำเป็นภาษาจีน คุณจึงควรขอให้ล่ามช่วยตรวจเนื้อหา เมื่อถูกต้องหรือแก้ไขแล้ว จึงค่อยตัดสินใจว่าจะลงชื่อหรือไม่

筆錄應命受訊問人緊接其記載之末行簽名、蓋章或按指印。但受訊問人拒絕時，應附記其事由。（刑事訴訟法第41條第4項）

สรุปภาษาไทยอย่างไม่เป็นทางการ: บันทึกถ้อยคำต้องให้ผู้ถูกสอบปากคำลงชื่อ ประทับตรา หรือพิมพ์ลายนิ้วมือต่อท้ายบรรทัดสุดท้ายทันที แต่ถ้าผู้นั้นปฏิเสธ ต้องบันทึกเหตุไว้ (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 41 วรรคสี่)

แจ้งครอบครัวหรือเพื่อนได้ไหม?

ได้ คุณระบุญาติหรือเพื่อนที่ต้องการให้แจ้งได้ เมื่อจับกุมหรือนำตัวไปตามหมาย เจ้าหน้าที่ต้องแจ้งเหตุเป็นหนังสือให้ผู้ต้องหาหรือผู้ต้องสงสัย และญาติหรือเพื่อนที่ผู้นั้นระบุ (มาตรา 89 วรรคสอง) ตอนถูกนำตัวไป ควรบอกชื่อและช่องทางติดต่อของคนที่ต้องการให้แจ้งให้ชัด

ครอบครัวช่วยหาทนายให้ได้ด้วย ผู้แทนโดยชอบธรรม คู่สมรส ญาติสายตรง ญาติสายข้างภายในสามชั้น หรือหัวหน้าครัวเรือนและสมาชิกในครัวเรือนของผู้ต้องหาหรือผู้ต้องสงสัย แต่งตั้งทนายให้ได้เองโดยไม่ต้องรอผู้นั้น (มาตรา 27 วรรคสอง)

สำนักงานผู้แทนของประเทศคุณในไต้หวันช่วยอะไรได้บ้าง?

ติดต่อได้ แต่ช่วยได้แค่ไหนให้ดูตามประกาศทางการของแต่ละแห่ง เช่น สำนักงานผู้แทนเกาหลีในไทเประบุว่า เมื่อพลเมืองถูกจับหรือถูกควบคุมตัว จะไปเยี่ยมในฐานะกงสุล ให้รายชื่อทนายและล่าม และอธิบายขั้นตอนการพิจารณาคดีอาญา แต่ไม่ได้เป็นล่ามหรือให้คำปรึกษากฎหมายเอง ไม่จ่ายค่าล่ามหรือค่าคดี ไม่จ่ายค่าปรับแทน ไม่แทรกแซงการสอบสวนหรือกระบวนการศาล และไม่เจรจาทางการทูตเพื่อให้ปล่อยตัวหรือลดโทษ

สถาบันอเมริกันในไต้หวัน (AIT) ระบุว่า พลเมืองสหรัฐที่ถูกจับติดต่อ AIT ได้ทันที หรือขอให้ตำรวจช่วยติดต่อให้ แต่ AIT ทำให้ได้รับการปล่อยตัวไม่ได้ สมาคมแลกเปลี่ยนญี่ปุ่น–ไต้หวัน สำนักงานไทเป ดูแลพื้นที่รวมถึงเมืองไถจง และเผยแพร่รายชื่อสำนักงานกฎหมายที่ให้บริการภาษาญี่ปุ่นได้ โดยระบุว่าไม่ใช่การแนะนำ ประเทศอื่น รวมถึงไทย ให้ดูข้อมูลบนเว็บไซต์ของสำนักงานผู้แทนประเทศนั้นในไต้หวัน

ที่สำนักงานอัยการและศาล จัดล่ามอย่างไร?

ทั้งสำนักงานอัยการและศาลมีระบบล่าม และคุณแจ้งเองได้ว่าต้องการล่าม แนวปฏิบัติของกระทรวงยุติธรรมไต้หวันเรื่องการใช้ล่ามในคดีอาญากำหนดว่า อัยการควรสอบถามเองว่าต้องการล่ามหรือไม่ และควรระบุเรื่องนี้ในหมายเรียกหรือหนังสือแจ้ง หรือแนบแบบคำขอล่ามไปด้วย (ข้อ 3) ศูนย์บริการและจุดรายงานตัวก่อนขึ้นห้องสอบสวนของสำนักงานอัยการทุกแห่งต้องมีแบบคำขอล่ามไว้ (ข้อ 8) ถ้าคดีซับซ้อน อาจแต่งตั้งล่ามตั้งแต่สองคน ให้เป็นล่ามหลักและล่ามผู้ช่วย (ข้อ 5)

ในศาล คู่ความ พยาน และผู้เกี่ยวข้องที่ไม่เข้าใจภาษาจีนกลาง ต้องมีล่ามแปลให้ (กฎหมายองค์การศาล มาตรา 98) และศาลชั้นต้นต้องจ้างล่ามพิเศษตามภาษาที่จำเป็นเป็นรายคดี (มาตรา 23 วรรคสี่) เว็บไซต์ของสำนักงานศาลยุติธรรม (司法院) มีหน้ารวมข้อมูลล่ามพิเศษ ทั้งรายชื่อล่ามและคำศัพท์กฎหมายที่ใช้บ่อยในหลายภาษา

訴訟當事人、證人、鑑定人及其他有關係之人，如有不通曉國語者，由通譯傳譯之；其為聽覺或語言障礙者，除由通譯傳譯外，並得依其選擇以文字訊問，或命以文字陳述。（法院組織法第98條）

สรุปภาษาไทยอย่างไม่เป็นทางการ: คู่ความ พยาน ผู้เชี่ยวชาญ และผู้เกี่ยวข้องอื่นที่ไม่เข้าใจภาษาจีนกลาง ต้องมีล่ามแปลให้ ส่วนผู้ที่มีความบกพร่องทางการได้ยินหรือการพูด นอกจากมีล่ามแล้ว ยังเลือกให้ถามหรือให้ตอบเป็นลายลักษณ์อักษรได้ (กฎหมายองค์การศาล มาตรา 98)

ควรปรึกษาทนายเมื่อไร?

ผู้ต้องหาหรือจำเลยแต่งตั้งทนายได้ทุกเมื่อ ผู้ต้องสงสัยที่ถูกตำรวจสอบสวนก็เช่นกัน (มาตรา 27 วรรคหนึ่ง) ทนายมีสิทธิร่วมฟังการสอบปากคำ จดบันทึก และแสดงความเห็น แต่ถ้ามีเหตุตามที่กฎหมายกำหนด อาจถูกจำกัดหรือห้ามได้ (มาตรา 245 วรรคสอง) ถ้าสื่อสารกันไม่ได้เพราะไม่เข้าใจภาษา ควรตรวจให้เร็วที่สุดทั้งก่อนและหลังการสอบปากคำครั้งแรกว่ามีล่ามมาหรือไม่ และบันทึกถ้อยคำตรงกับที่พูดจริงหรือไม่ หน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับคดีของคุณ